โรคงูสวัด (Herpes Zoster) ไม่ใช่แค่เรื่องของผิวหนัง แตเป็นโรคติดเชื้อทางระบบประสาทที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มีระบบภูมิคุ้มกันลดลง การมีความรู้เท่าทันและการป้องกันด้วย "วัคซีนงูสวัดชนิดใหม่" จึงเป็นทางเลือกสำคัญที่ไม่ควรละเลย
ทำไมต้องระวังโรคงูสวัด
โรคงูสวัดเกิดจากเชื้อไวรัส VZV (Varicella Zoster Virus) ซึ่งเป็นตัวเดียวกับที่ทำให้เกิดโรคอีสุกอีใส เมื่อเราหายจากอีสุกอีใส เชื้อจะแฝงตัวอยู่ในร่างกายและรอจังหวะที่ร่างกายอ่อนแอหรือภูมิคุ้มกันลดลงเพื่อแสดงอาการออกมา
กลุ่มเสี่ยงที่ควรเฝ้าระวังเป็นพิเศษ
- ผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป มีโอกาสเป็นโรคงูสวัดได้มากกว่าและมักมีอาการรุนแรงกว่าวัยอื่น
- ผู้ที่เคยเป็นโรคอีสุกอีใสมาก่อน ทุกเพศทุกวัยที่มีประวัติเคยเป็นอีสุกอีใสมีความเสี่ยงทั้งหมด
- ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน โรคไตเรื้อรัง โรคหัวใจล้มเหลว โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง และโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์
- ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันไม่แข็งแรงหรือกลุ่มที่ได้รับยากดภูมิ
เจาะลึกวัคซีนป้องกันโรคงูสวัดชนิดใหม่ (RZV)
วัคซีนชนิดใหม่นี้เป็นชนิด หน่วยย่อยรีคอมบิแนนท์ (Recombinant subunit zoster vaccine: RZV) ซึ่งมีจุดเด่นที่แตกต่างจากแบบเดิมดังนี้
- สารเสริมฤทธิ์ (Adjuvant system) มีระบบ AS01B ที่ช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันได้รวดเร็วและสูงกว่าเดิม
- ประสิทธิภาพสูง ป้องกันโรคงูสวัดในผู้ใหญ่อายุ 50 ปีขึ้นไปได้สูงถึง 97.2% และอายุ 70 ปีขึ้นไปได้ 91.3%
- คุ้มครองยาวนาน จากการติดตามผลกว่า 10 ปี พบว่ายังคงประสิทธิภาพในการป้องกันได้สูงถึง 89%
- ลดภาวะแทรกซ้อน ป้องกันอาการปวดตามเส้นประสาท (Post Herpetic Neuralgia: PHN) ซึ่งเป็นอาการปวดเรื้อรังหลังผื่นหา
แนวทางการฉีดวัคซีนป้องกันโรคงูสวัดและข้อควรรู้
ข้อมูลเพิ่มเติมที่สำคัญ
- เคยฉีดชนิดเก่ามาแล้ว หากเคยได้รับวัคซีนชนิดเดิม (Zostavax) สามารถรับวัคซีนชนิดใหม่ได้ โดยเว้นระยะห่างอย่างน้อย 8 สัปดาห์
- ฉีดร่วมกับวัคซีนอื่น สามารถฉีดพร้อมกับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนป้องกันปอดอักเสบ (IPD) หรือวัคซีน Tdap ได้
- ข้อควรระวัง ห้ามฉีดในผู้ที่แพ้ส่วนประกอบของวัคซีน ส่วนสตรีมีครรภ์หรือให้นมบุตรควรปรึกษาแพทย์ก่อน
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
ผลข้างเคียงส่วนใหญ่มักไม่รุนแรงและจะหายเป็นปกติภายใน 2 - 3 วัน อาการที่พบบ่อย ได้แก่
- ปวด บวม แดง หรือคันบริเวณที่ฉีด
- ปวดหัว เจ็บกล้ามเนื้อ
- มีไข้ หนาวสั่น หรือปวดท้อง คลื่นไส้ (สามารถรับประทานยาบรรเทาอาการตามคำแนะนำของแพทย์ได้)
โรคงูสวัดส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมากโดยเฉพาะในผู้สูงอายุ การฉีดวัคซีนป้องกันจึงเป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพและคุ้มค่าที่สุดในการดูแลสุขภาพในระยะยาว
ช่องทางการนัดหมายและสอบถามรายละเอียด
- Facebook Fanpage: Nakornthon 2 Hospital
- LINE Official: @nakornthon2
- โทร: 02-898-9999
คำถามที่พบบ่อย (FAQs)
Q: โรคงูสวัดเกิดจากอะไร?
A: เกิดจากเชื้อไวรัสวาริเซลลา (VZV) ซึ่งเป็นไวรัสชนิดเดียวกับที่ทำให้เกิดโรคอีสุกอีใส โดยเชื้อจะหลบอยู่ในร่างกายและแสดงอาการออกมาเมื่อภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
Q: วัคซีนงูสวัดชนิดใหม่ป้องกันได้กี่เปอร์เซ็นต์?
A: มีประสิทธิภาพป้องกันได้สูงสุดถึง 97.2% ในกลุ่มผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป และยังคงประสิทธิภาพสูงถึง 89% แม้เวลาจะผ่านไปกว่า 10 ปี
Q: ใครบ้างที่ไม่ควรฉีดวัคซีนชนิดนี้?
A: ผู้ที่มีประวัติแพ้ตัวยาสำคัญหรือส่วนประกอบในวัคซีนอย่างรุนแรง สำหรับสตรีมีครรภ์หรือให้นมบุตร แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงก่อนรับวัคซีน
Q: ถ้าเคยเป็นงูสวัดแล้ว ยังต้องฉีดวัคซีนไหม
A: การฉีดวัคซีนเป็นการป้องกันที่ดีที่สุดสำหรับผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไปหรือผู้ที่เคยเป็นอีสุกอีใสมาก่อน เพื่อลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำและลดความรุนแรงของโรค
