ตกขาวถือเป็นภาวะปกติที่เกิดขึ้นได้ตามรอบเดือนและฮอร์โมนในร่างกาย ตกขาวบางลักษณะอาจเป็นสัญญาณเตือนของความผิดปกติที่ไม่ควรมองข้ามเช่น มีกลิ่นเหม็น สีผิดปกติ หรือมีอาการคัน แสบ ร่วมด้วย อาการเหล่านี้อาจบ่งบอกถึงการติดเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์บางชนิดดังนั้น การสังเกตลักษณะตกขาวของตนเองจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพราะจะช่วยให้ผู้หญิงรู้ทันความเปลี่ยนแปลงของร่างกายและป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้
ตกขาว คืออะไร
ตกขาว คือ สารคัดหลั่งจากช่องคลอดของผู้หญิง ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ โดยร่างกายสร้างขึ้นจากต่อมบริเวณปากมดลูกและผนังช่องคลอด มีหน้าที่สำคัญหลายอย่าง อาทิ รักษาความชุ่มชื้นภายในช่องคลอด ช่วยหล่อลื่น ลดการเสียดสีขณะมีเพศสัมพันธ์ กำจัดเซลล์ที่ตายแล้วและสิ่งสกปรกออกจากช่องคลอด และควบคุมสมดุลของเชื้อแบคทีเรียที่มีประโยชน์ เพื่อป้องกันการติดเชื้อ โดยทั่วไปแล้ว ตกขาวปกติ จะเปลี่ยนแปลงไปตามรอบประจำเดือน โดยขึ้นอยู่กับระดับฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) และโปรเจสเตอโรน (Progesterone) มักมีลักษณะใสหรือขาว ไม่มีกลิ่น ไม่ก่อให้เกิดอาการคัน ปริมาณไม่มาก และไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
สาเหตุของตกขาวผิดปกติ
สำหรับตกขาวผิดปกติ เกิดขึ้นเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงสมดุลของแบคทีเรียในช่องคลอด ทำให้กลิ่น สี และลักษณะของตกขาวจะเปลี่ยนแปลงไป โดยปัจจัยที่ทำให้เกิดความไม่สมดุลดังกล่าว ได้แก่
- การอักเสบของช่องคลอด
- การติดเชื้อรา ติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน ปีกมดลูก รังไข่
- การติดเชื้อแบคทีเรีย Bacterial Vaginosis ซึ่งพบได้บ่อยในหญิงตั้งครรภ์
- การใช้ยาแก้อักเสบหรือสเตียรอยด์
- เบาหวาน มะเร็งปากมดลูก
- การติดเชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เช่น หนองในเทียม (Chlamydia) หรือหนองในแท้ (Gonorrhea)
- การติดเชื้อปรสิต (Trichomoniasis) จากการมีเพศสัมพันธ์
- การทำความสะอาดด้วยสบู่ที่เป็นด่างมากเกินไป
- การใช้ยาคุมกำเนิด
- การสวมใส่กางเกงในรัดแน่น อากาศไม่ถ่ายเท
ลักษณะตกขาวผิดปกติ
- ตกขาวมีสีน้ำตาลหรือมีเลือดปน ร่วมกับ ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ หรือ มีเลือดออกผิดปกติระหว่างรอบเดือน และอาจมีอาการ ปวดท้องน้อย ลักษณะเช่นนี้อาจเป็นสัญญาณของ มะเร็งปากมดลูก หรือ มะเร็งโพรงมดลูก ซึ่งเป็นกรณีที่ พบได้น้อย
- ตกขาวมีสีขุ่นหรือสีเหลือง อาจบ่งชี้ถึง การติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ เช่น โรคหนองในแท้ โดยผู้ป่วยอาจมี เลือดออกกะปริบกะปรอย หรือ มีปัญหาในการกลั้นปัสสาวะ ร่วมด้วย
- ตกขาวมีสีเหลืองหรือเขียวและมีลักษณะเป็นฟอง อาจเกิดจาก การติดเชื้อปรสิต (Trichomoniasis) ซึ่งมักมีอาการ ปวดแสบและคันขณะปัสสาวะ ร่วมด้วย
- ตกขาวมีสีชมพู เป็นสิ่งที่ พบได้ปกติในสตรีหลังคลอดบุตร เนื่องจากเป็นกระบวนการของการ หลุดลอกของเยื่อบุมดลูก
- ตกขาวมีสีขาวข้นและจับตัวเป็นก้อน เป็นอาการของการ ติดเชื้อรา ซึ่งมักจะทำให้เกิดอาการ บวมแดง คันบริเวณอวัยวะเพศ และอาจ เจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์
- ตกขาวมีสีขาวเทาถึงเหลืองและมีกลิ่นคาวคล้ายปลา เป็นลักษณะของการ ติดเชื้อแบคทีเรีย โดยจะมีอาการ คัน แสบ บวม และ แดงบริเวณอวัยวะเพศ
เมื่อมีตกขาวผิดปกติควรปฏิบัติอย่างไร
- รักษาความสะอาดภายนอก ล้างทำความสะอาดบริเวณอวัยวะเพศภายนอกด้วยน้ำเปล่าหรือสบู่อ่อนๆ ที่ไม่ทำให้ระคายเคือง ห้ามสวนล้างช่องคลอด เพราะจะทำให้สมดุลแบคทีเรียที่ดีในช่องคลอดเสียไป
- รักษาความแห้ง ซับบริเวณอวัยวะเพศให้ แห้งสนิท หลังเข้าห้องน้ำหรืออาบน้ำ เพื่อลดความอับชื้น
- เลือกชุดชั้นใน สวมใส่ชุดชั้นในที่สะอาด แห้ง และทำจากผ้าที่ ระบายอากาศได้ดี เช่น ผ้าฝ้าย (Cotton) และหลีกเลี่ยงกางเกงที่รัดแน่นเกินไป
- งดการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอม หลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอม เช่น สบู่ที่มีกลิ่น แผ่นอนามัย หรือกระดาษชำระที่มีกลิ่นบริเวณจุดซ่อนเร้น
- รีบปรึกษาแพทย์ โดยเฉพาะ สูตินรีแพทย์ เพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริงและรับการรักษาอย่างถูกต้อง
คุณผู้หญิงควรหมั่นสังเกตลักษณะของตกขาวในแต่ละวันอย่างสม่ำเสมอ เพราะตกขาวเป็นสัญญาณสำคัญที่บ่งบอกถึงสุขภาพของระบบสืบพันธุ์ หากพบความเปลี่ยนแปลงที่เข้าข่าย ตกขาวผิดปกติ เช่น สี กลิ่น หรือปริมาณที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจน และมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย อย่านิ่งนอนใจ หรือพยายามรักษาด้วยตนเอง การไปพบแพทย์อย่างทันท่วงที จะช่วยให้สามารถ ป้องกันภาวะแทรกซ้อน และ การลุกลามของโรค ที่อาจจะรุนแรงตามมาในระยะยาวได้
ช่องทางการนัดหมายและสอบถามรายละเอียด
- Facebook Fanpage: Nakornthon 2 Hospital
- LINE Official: @nakornthon2
- โทร: 02-898-9999
