ไวรัสตับอักเสบบี (HBV) คือเชื้อไวรัสที่ก่อให้เกิดภาวะตับอักเสบเรื้อรัง ซึ่งเป็นต้นเหตุสำคัญที่นำไปสู่โรคตับแข็งและมะเร็งตับในที่สุด ความน่ากลัวของโรคนี้คือผู้ป่วยส่วนใหญ่มัก ไม่มีอาการ แสดงให้เห็น หลายคนตรวจพบโดยบังเอิญจากการตรวจร่างกายประจำปีหรือการบริจาคเลือด การฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบบี จึงเป็นวิธีป้องกันที่สำคัญและมีประสิทธิภาพสูงสุด
ทำไมทุกคนควรฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบบี?
- ป้องกันโรคร้ายแรง วัคซีนช่วยตัดวงจรการเกิดโรคตับอักเสบเรื้อรัง ลดความเสี่ยงต่อภาวะตับแข็งและมะเร็งตับ
- ประสิทธิภาพสูง หากฉีดครบตามกำหนด ร่างกายมากกว่า 95-97% จะสร้างภูมิคุ้มกันได้สำเร็จ และอาจคุ้มครองไปตลอดชีวิต
- มีความปลอดภัยสูง เป็นวัคซีนที่มีการใช้งานทั่วโลกมานานกว่า 30 ปี ผลข้างเคียงรุนแรงพบได้น้อยมาก
ใครบ้างที่ควรเข้ารับการฉีดวัคซีน?
- ผู้ที่เกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 เนื่องจากประเทศไทยเริ่มให้วัคซีนแก่เด็กแรกเกิดทุกคนในปี 2535 คนที่เกิดก่อนหน้านี้จึงมีความเสี่ยงติดเชื้อสูงถึง 5-8%
- ผู้ที่มีคนในครอบครัวหรือคู่สมรสติดเชื้อ เพื่อป้องกันการติดต่อผ่านการใช้ชีวิตร่วมกัน
- ผู้ที่เตรียมตัวแต่งงานหรือวางแผนมีบุตร เพื่อป้องกันการส่งต่อเชื้อสู่คู่สมรสและลูก
- กลุ่มเสี่ยงอื่นๆ เช่น ผู้ที่ต้องรับเลือดหรือฟอกไตเป็นประจำ และทารกแรกเกิดทุกคน
ขั้นตอนการฉีดวัคซีน 3 เข็ม เพื่อภูมิคุ้มกันระยะยาว
ก่อนรับวัคซีน ควรตรวจเลือดเพื่อดูการติดเชื้อ (HBsAg) และดูระดับภูมิคุ้มกัน (HBsAb) ก่อนเสมอ หากไม่มีภูมิคุ้มกัน แนะนำให้ฉีดทั้งหมด 3 เข็ม ดังนี้
- เข็มที่ 1: เริ่มฉีดในวันที่กำหนดเพื่อเริ่มสร้างภูมิ
- เข็มที่ 2: หลังจากเข็มแรก 1 เดือน
- เข็มที่ 3: หลังจากเข็มแรก 6 เดือน เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันในระยะยาว
หมายเหตุ: หากลืมฉีดตามนัด ให้ฉีดต่อได้ทันทีโดยไม่ต้องเริ่มนับหนึ่งใหม่ แต่ควรปรึกษาแพทย์
การฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบบีถือเป็นมาตรการป้องกันที่มีประสิทธิภาพและปลอดภัยที่สุดในการยับยั้งการเกิดภาวะตับอักเสบเรื้อรัง ตับแข็ง และมะเร็งตับ เนื่องจากผู้ติดเชื้อส่วนใหญ่มักไม่แสดงอาการในช่วงแรก การตรวจเลือดหาเชื้อและภูมิคุ้มกันจึงเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญสำหรับทุกคน โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยงที่เกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 หรือผู้ที่มีคนในครอบครัวติดเชื้อ
ช่องทางการนัดหมายและสอบถามรายละเอียด
- Facebook Fanpage: Nakornthon 2 Hospital
- LINE Official: @nakornthon2
- โทร: 02-898-9999
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวัคซีนไวรัสตับอักเสบบี (FAQs)
Q: ไวรัสตับอักเสบบีติดต่อทางไหนได้บ้าง?
A: สามารถติดต่อได้ทางการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน, การใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน, การสัมผัสเลือดหรือสารคัดหลั่งผ่านบาดแผล และติดต่อจากแม่สู่ลูก
Q: ต้องมีระดับภูมิคุ้มกันเท่าไหร่ถึงจะปลอดภัยจากโรค?
A: ระดับภูมิคุ้มกัน (HBsAb) ควรมีค่ามากกว่า 10 mIU/mL ขึ้นไป จึงจะถือว่าเพียงพอในการป้องกันการติดเชื้อ
Q: ฉีดวัคซีนแล้วภูมิคุ้มกันจะอยู่ได้นานกี่ปี?
A: โดยส่วนใหญ่ภูมิคุ้มกันจะคงอยู่ได้นานกว่า 20 ปี หรืออาจอยู่ได้ตลอดชีวิตในผู้ที่มีสุขภาพปกติ
Q: ถ้าตรวจเลือดแล้วพบว่ามีภูมิคุ้มกันอยู่แล้ว ยังต้องฉีดวัคซีนไหม?
A: หากผลตรวจเลือดระบุว่ามีภูมิคุ้มกันเพียงพอแล้ว ไม่จำเป็นต้องรับวัคซีนเพิ่มเติม
Q: ผลข้างเคียงจากการฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบบีมีอะไรบ้าง?
A: ส่วนใหญ่เป็นอาการชั่วคราวที่ไม่รุนแรง เช่น มีไข้ต่ำๆ หรือมีรอยปวด บวม แดง บริเวณที่ฉีด ซึ่งจะหายไปเองในเวลาอันสั้น
