หลายคนเข้าใจผิดว่าถ้า ไม่กินเค็ม แล้วจะห่างไกลจากโรคไต 100% แต่ในความเป็นจริง โรคไต (Kidney Disease) เป็นภาวะที่ไตทำงานผิดปกติซึ่งเกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัย โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ แม้คุณจะระวังเรื่องรสชาติอาหาร ไม่เติมเกลือหรือน้ำปลา แต่ปัจจัยด้านพันธุกรรม โรคเรื้อรัง และพฤติกรรมการใช้ชีวิตอื่น ๆ ก็ส่งผลให้ไตเสื่อมสภาพได้เช่นกัน
ทำไมไม่กินเค็ม แต่ยังเสี่ยงเป็นโรคไต?
สาเหตุของการเป็นโรคไตไม่ได้มาจากเกลือหรือน้ำปลาเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีปัจจัยกระตุ้นอื่น ๆ ที่น่ากลัวไม่แพ้กัน ดังนี้
- โรคเรื้อรังที่ทำลายไต อาทิ โรคบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคอ้วนหรือมีภาวะน้ำหนักเกิน โรคเก๊าท์หรือระดับกรดยูริกในเลือดสูง โรคแพ้ภูมิตนเอง การสูบบุหรี่เรื้อรัง ซึ่งจะส่งผลให้หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงไตเสื่อมลง ส่งผลให้การทำงานของไตเสื่อมลง
- โซเดียมแฝงในอาหารที่ไม่เค็ม เช่น ซอสมะเขือเทศ ซอสพริก น้ำจิ้มสุกี้ อาหารแปรรูปยอดนิยม เช่น แฮม เบคอน ขนมกรุบกรอบ ผลไม้กระป๋อง รวมถึงอาหารหมักดอง เช่น ผักกาดดอง หรือไข่เค็ม บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ผงฟู สารกันบูด หรือสารกันเชื้อราในขนมปัง เป็นต้น
- การใช้ยาเกินความจำเป็น โดยเฉพาะยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs หรือสารพิษที่ทำลายไต (Nephrotoxic agents)
- พฤติกรรมการดื่มน้ำ การดื่มน้ำน้อยเกินไปจนร่างกายขาดน้ำ ทำให้เกิดการสะสมสารเคมีจนตกตะกอนเป็นนิ่วในไต
- ปัจจัยทางกายภาพและพันธุกรรม มีภาวะไตผิดปกติแต่กำเนิด (ไตฝ่อ/ไตข้างเดียว) มีประวัติครอบครัวเป็นโรคไตเรื้อรัง หรือมีถุงน้ำในไต
- ภาวะอักเสบและการติดเชื้อ หลอดเลือดฝอยในไตอักเสบ หรือการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะส่วนบนซ้ำหลายครั้ง
> กลับสารบัญ
5 สัญญาณเตือน รีบเช็กก่อนไตพัง
เนื่องจากโรคไตคือ "ภัยเงียบ" ที่มักไม่แสดงอาการในระยะแรก คุณควรสังเกตความผิดปกติของร่างกาย ดังนี้
- อาการบวม หน้าบวม ขาบวม กดแล้วบุ๋ม
- ปัสสาวะผิดปกติ มีฟองมาก มีเลือดปน หรือต้องลุกมาปัสสาวะกลางคืนบ่อยผิดปกติ
- ความดันโลหิต สูงมากผิดปกติจนควบคุมยาก
- อาการทางกาย ปวดหลังปวดเอวผิดปกติ คลื่นไส้อาเจียนมาก
> กลับสารบัญ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
1. ถ้าไม่ปรุงน้ำปลาเลย จะปลอดภัยจากโรคไต 100% ใช่ไหม?
A: ไม่ใช่ เพราะโซเดียมแฝงยังมีอยู่ในอาหารแปรรูป ขนมกรุบกรอบ และอาหารที่มีผงฟู นอกจากนี้โรคประจำตัวอย่างเบาหวานและความดันสูงก็เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ไตเสื่อมได้เช่นกัน
2. ยาแก้ปวดกินบ่อย ๆ เสี่ยงโรคไตหรือไม่?
A: ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs หากรับประทานต่อเนื่องเป็นเวลานานอาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของไตโดยตรง
3. โรคไตสามารถรักษาให้หายขาดได้ไหม?
A: หากตรวจพบในระยะแรกและปรับพฤติกรรมตามคำแนะนำของแพทย์ จะช่วยชะลอความเสื่อมของไตได้ แต่หากปล่อยจนถึงระยะสุดท้าย อาจต้องรักษาด้วยการฟอกไตตลอดชีวิต
> กลับสารบัญ
ไต เป็นอวัยวะที่ทำงานหนักตลอด 24 ชั่วโมง หากเสียหายไปแล้วร่างกายจะรวนตามไปด้วย อย่ารอให้มีอาการชัดเจน เพราะนั่นอาจหมายถึงไตเสียหายไปมากแล้ว การหมั่นตรวจสุขภาพไตและลดปัจจัยเสี่ยงตั้งแต่วันนี้ จึงเป็นวิธีป้องกันที่ดีที่สุด