ไซนัสอักเสบ (Sinusitis) คือ ภาวะที่เกิดการอักเสบและการติดเชื้อบริเวณเยื่อบุโพรงจมูกและโพรงอากาศข้างจมูก (ไซนัส) ซึ่งอาจเกิดจากเชื้อ ไวรัสหรือแบคทีเรียเมื่อเกิดการติดเชื้อ เนื้อเยื่อภายในโพรงไซนัสจะเกิด อาการบวม และร่างกายจะเร่ง ผลิตสารคัดหลั่ง (เมือก) ออกมาในปริมาณมาก เมือกเหลวเหล่านี้จะเกิดการสะสมและ อุดตัน ภายในโพรงไซนัสจนกลายเป็น หนองอักเสบ หรือมักแสดงออกมาในรูปของ น้ำมูกที่มีสีเขียวข้น ภาวะไซนัสอักเสบสามารถพบได้ทั่วไปใน ทุกกลุ่มวัย ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ และเกิดขึ้นได้ ตลอดทั้งปี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่ สภาพอากาศมีความชื้นสูง เนื่องจากอาการเริ่มต้นของไซนัสอักเสบมัก คล้ายคลึงกับไข้หวัด ทั่วไป ผู้ป่วยจำนวนมากจึงไม่ได้ตระหนักถึงความผิดปกติและ ปล่อยปละละเลย ไม่เข้ารับการรักษาอย่างทันท่วงที ทำให้เมื่อมาถึงมือแพทย์ ภาวะดังกล่าวได้พัฒนาไปสู่ ไซนัสอักเสบเรื้อรังแล้ว
อาการไซนัสอักเสบ
- มีอาการ แน่นจมูก หรือ คัดจมูก อยู่ตลอดเวลา แม้จะใช้ยาบรรเทาอาการแล้วก็ตาม
- มีน้ำมูกหรือเสมหะ ไหลลงคอ โดยมักมี สีเหลืองหรือเขียว ซึ่งเป็นลักษณะของหนอง และบางครั้งผู้ป่วยอาจรู้สึกว่ามีน้ำมูกไหลออกมาเองโดยไม่ทันรู้ตัว
- ในบางรายที่มีการสะสมของหนองมาก อาจรู้สึกได้ถึง กลิ่นเหม็น ที่เกิดขึ้นภายในโพรงจมูกด้วยตนเอง
- มีอาการปวดตามตำแหน่งของโพรงไซนัสที่เกิดการอักเสบ เช่น ปวดบริเวณโพรงจมูก เบ้าตา หรือ ปวดศีรษะ โดยบางครั้งอาจรู้สึก มึนศีรษะ ร่วมกับความปวด
- อาจมีไข้ หรือไข้สูงจนกระทั่งมี อาการหนาวสั่น
- มีอาการไอต่อเนื่องพร้อมกับมีเสมหะ
- มีอาการปวดมากขึ้นเวลาเช้าหลังตื่นนอน เนื่องจากขณะนอนหลับจะเกิดการคั่งค้างของหนองภายในโพรงไซนัส
สาเหตุของโรคไซนัสอักเสบ
- อาการหวัดที่ไม่หายขาดส่งผลให้เยื่อบุภายในจมูกและไซนัสเกิดภาวะบวม หากอาการหวัดดำเนินไปอย่างต่อเนื่องนานเกิน 7-10 วัน โดยไม่ทุเลา ก็อาจนำไปสู่การเกิดไซนัสอักเสบตามมาได้
- การติดเชื้อที่เกิดขึ้นในระบบทางเดินหายใจส่วนบนถือเป็น ต้นเหตุที่พบบ่อยที่สุด ของไซนัสอักเสบชนิดเฉียบพลัน
- โรคภูมิแพ้ ทำให้เยื่อบุจมูกและไซนัสบวม ทำให้ไปขัดขวางการระบายของไซนัส เกิดการอักเสบได้ง่ายขึ้น
- โครงสร้างภายในบางอย่างอาจเป็นอุปสรรคต่อการระบายอากาศ เช่น ภาวะ ผนังกั้นจมูกคด หรือ กระดูกที่ผนังด้านข้างโพรงจมูกมีขนาดใหญ่เกินไป จนไปปิดกั้นรูเปิดตามธรรมชาติของโพรงไซนัส
- ปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพช่องปาก เช่น ฟันผุ ทำให้เชื้อโรคจากรากฟันที่ติดเชื้อสามารถลุกลามเข้าสู่ไซนัส บริเวณแก้มได้โดยง่าย
- ในเด็กเล็กที่มีต่อมแอดีนอยด์ที่โต หรือการมีสิ่งแปลกปลอมตกค้าง อยู่ในจมูกนานเกินไป ทำให้เกิดการอักเสบในโพรงไซนัสได้
- ผู้ป่วยที่ต้องใส่ท่อช่วยหายใจทางจมูก หรือต้องคาสายให้อาหารในโพรงจมูกเป็นระยะเวลานาน
การตรวจวินิจฉัยไซนัสอักเสบ
การซักประวัติ การตรวจร่างกาย และการตรวจโพรงจมูกในรายที่เป็นไซนัสอักเสบเฉียบพลัน ในกรณีที่เป็นไซนัสอักเสบเรื้อรัง อาจจำเป็นต้องมีการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม เช่น การส่องกล้องในโพรงจมูก หรือการตรวจด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ เป็นต้น
แนวทางรักษาไซนัสอักเสบ
1. การรักษาด้วยยา
ผู้ป่วยจะได้รับ ยาบรรเทาอาการปวด เพื่อลดความทรมานจากอาการปวดศีรษะและปวดใบหน้า หรืออาจได้รับ ยาชนิดรับประทาน หรือ ยาพ่นจมูก ที่มีสรรพคุณในการ ลดอาการบวม ของเยื่อบุโพรงจมูกและไซนัส และหากการวินิจฉัยพบว่าผู้ป่วยมี การติดเชื้อแบคทีเรีย ร่วมด้วย แพทย์จะสั่งจ่าย ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย เพิ่มเติม เพื่อกำจัดต้นเหตุของการอักเสบ รวมทั้งให้ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ เพื่อชะล้างเมือกและหนองที่อุดตันออก
2. การรักษาด้วยการผ่าตัด
การผ่าตัดไซนัสแบบส่องกล้อง (Functional Endoscopic Sinus Surgery - FESS) จะถูกนำมาใช้เป็น ขั้นตอนสุดท้าย ในการรักษา เมื่อการรักษาเบื้องต้นไม่ได้ผล อาการไม่ทุเลาลง หรือยังคงเป็นซ้ำแม้จะได้รับการรักษาด้วยยาอย่างเต็มที่แล้ว มีริดสีดวงจมูก มีก้อนเนื้อในโพรงจมูกที่ก่อให้เกิดการอุดตัน ผู้ป่วยเริ่มมีอาการลุกลามไปยังอวัยวะสำคัญ เช่น ดวงตาหรือสมอง โดยมีอาการบ่งชี้ที่ต้องเฝ้าระวัง ได้แก่ ตามัวลง ปวดศีรษะรุนแรงมาก และ อาเจียนบ่อยครั้ง
หากคุณมีไข้ขึ้นร่วมกับปวดใบหน้า หัวตา หน้าผาก หรือแก้ม แน่นจมูกมาก น้ำมูกเขียวข้น หรือเป็นไข้หวัดนานเกิน 7-10 วัน แล้วยังไม่หาย สามารถวินิจฉัยเบื้องต้นได้ว่าอาจเป็นไซนัสอักเสบ ให้รีบเข้ามาปรึกษาแพทย์เด้านหู คอ จมูก โรงพยาบาลนครธน 2 เพื่อทำการรักษาก่อนกลายเป็นเรื้อรัง
ช่องทางการนัดหมายและสอบถามรายละเอียด
- Facebook Fanpage: Nakornthon 2 Hospital
- LINE Official: @nakornthon2
- โทร: 02-898-9999
