ปวดท้องนิดหน่อย เดี๋ยวก็หาย" ประโยคยอดฮิตที่หลายคนมักใช้ปลอบใจตัวเองเมื่อมีอาการปวดท้อง แต่คุณรู้หรือไม่ว่า ภายใต้ความเจ็บปวดที่ดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กน้อยนั้น อาจมีสัญญาณเตือนของโรคซ้อนอยู่ เนื่องจากอวัยวะในช่องท้องของเรามีความซับซ้อน และการปวดในแต่ละจุดก็บ่งบอกถึงความผิดปกติที่แตกต่างกัน หากคุณกำลังสงสัยว่า ปวดท้องแบบไหนต้องไปหาหมอ และอาการที่เป็นอยู่รุนแรงแค่ไหน มาเช็ก 9 ตำแหน่งปวดท้อง อันตราย พร้อมสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม เพื่อรับมืออย่างทันท่วงทีกัน
9 ตำแหน่งปวดท้อง สัญญาณเตือนนี้บอกโรคอะไรได้บ้าง?
ร่างกายของเรามีระบบทางเดินอาหารและตับ รวมถึงอวัยวะภายในที่สำคัญอยู่รวมกันในช่องท้อง การสังเกต ตำแหน่งปวดท้อง ที่ชัดเจน จะช่วยให้เราคาดเดาความเสี่ยงในเบื้องต้นได้ ดังนี้
1. ปวดท้องบริเวณใต้ชายโครงขวา
บริเวณใต้ชายโครงขวาเป็นที่อยู่ของ ตับ และถุงน้ำดี
- อาการที่พบมักสัมพันธ์กับ โรคนิ่วในถุงน้ำดี ผู้ป่วยส่วนใหญ่อาจมีอาการท้องเฟ้อเหนือสะดือ เรอ คลื่นไส้ อาเจียน คล้ายอาหารไม่ย่อยหลังจากทานอาหารมื้อหนักหรืออาหารที่มีไขมันสูง
- สัญญาณอันตรายหากก้อนนิ่วเคลื่อนไปอุดตันในท่อส่งน้ำดี จะมีอาการปวดบิดรุนแรงเป็นพักๆ บริเวณใต้ลิ้นปี่หรือใต้ชายโครงขวา และอาจปวดร้าวยาวไปถึงไหล่ขวาหรือใต้สะบักขวา มีอาการปวดนานเป็นชั่วโมง ร่วมกับเหงื่อออก เป็นลม หรือมีภาวะดีซ่าน (ตัวเหลือง ตาเหลือง)
- แนวทางการรักษาแพทย์มักแนะนำให้เข้ารับการผ่าตัด เพื่อป้องกันการอักเสบและโรคแทรกซ้อนร้ายแรง เราสามารถป้องกันได้โดยการลดอาหารไขมันสูงและออกกำลังกายสม่ำเสมอ
บริเวณกลางตัวตรงซี่โครงซี่ล่างสุด เป็นตำแหน่งของ กระเพาะอาหาร ตับอ่อน ตับ และกระดูกลิ้นปี่
- หากมีอาการปวดเป็นประจำเวลาหิวหรืออิ่ม มักเกิดจาก โรคกระเพาะอาหารอักเสบ หรือ กระเพาะอาหารเป็นแผล จะรู้สึกจุกแน่น แสบร้อนบริเวณท้องส่วนบน ลิ้นปี่ หรือเหนือสะดือ และอาจปวดร้าวทะลุไปถึงหลัง มีอาการท้องอืด เรอบ่อย คลื่นไส้ และรู้สึกอยากถ่ายอุจจาระ
- หากมีอาการเจ็บแบบมีจุดกดเจ็บชัดเจน และเจ็บมากขึ้นเมื่อเปลี่ยนท่าทาง อาจเกิดจากกล้ามเนื้อหน้าอกหรือกระดูกอ่อนซี่โครงอักเสบจากการยกของหนัก หรือเล่นกีฬา เช่น วิดพื้น ยกเวท แต่หากคลำเจอ ก้อนเนื้อขนาดใหญ่และแข็ง อาจเป็นสัญญาณของ ตับโต ซึ่งต้องรีบพบแพทย์ทันที
3. ปวดท้องบริเวณชายโครงซ้าย
บริเวณชายโครงด้านซ้าย เป็นตำแหน่งที่ตรงกับ ม้าม หากคุณมีอาการปวดแน่น หรือปวดเสียวที่บริเวณนี้อย่างต่อเนื่อง ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้เด็ดขาด ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กอย่างละเอียด เพราะม้ามเป็นอวัยวะที่มีหลอดเลือดมาเลี้ยงจำนวนมาก
4. ปวดบริเวณบั้นเอวขวา
บั้นเอวขวาเป็นพิกัดของ ท่อไต ไต และลำไส้ใหญ่
- อาการที่พบ หากปวดเอวข้างใดข้างหนึ่งรุนแรงจนเหงื่อออก และมีปัสสาวะเป็นเลือด อาจเป็นสัญญาณของ นิ่วในไต หรือ นิ่วในท่อไต
- หากมีอาการปวดบั้นเอวร่วมกับปวดหลัง มีไข้สูง หนาวสั่น และปัสสาวะมีสีขุ่น มักเกิดจาก กรวยไตอักเสบ แต่ถ้ามีอาการปวดรุนแรงแบบเฉียบพลันหรือเรื้อรังโดยไม่มีไข้ อาจเกี่ยวข้องกับลำไส้ใหญ่อักเสบ หรือหากคลำพบก้อนก็ควรรีบไปพบแพทย์
5. ปวดท้องบริเวณรอบสะดือ
รอบสะดือเป็นตำแหน่งของ ลำไส้เล็ก และที่สำคัญคือ มันเป็นจุดเริ่มต้นที่บอกว่าคุณกำลังเสี่ยง ไส้ติ่งอักเสบ
- หลายคนเข้าใจว่าไส้ติ่งต้องปวดข้างขวาอย่างเดียว แต่จริงๆ แล้ว อาการเริ่มแรกคือการปวดบิดเป็นพักๆ รอบสะดือ คล้ายอาการปวดท้องเสีย บางรายอาจมีอาการท้องเสียร่วมด้วย
- หลังจากปวดรอบสะดือได้สักระยะ อาการปวดจะย้ายตำแหน่งลงไปที่ ท้องน้อยด้านขวา และจะปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนทนไม่ไหว กดแล้วเจ็บมาก ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องรีบผ่าตัดด่วน
6. ปวดบริเวณบั้นเอวซ้าย
บั้นเอวซ้ายเป็นตำแหน่งของ ท่อไต ไต และลำไส้ใหญ่ เช่นเดียวกับข้างขวา
- อาการที่พบ หากปวดบั้นเอวซ้ายร้าวลงไปถึงต้นขา มักเป็นอาการของ นิ่วในท่อไต หากปวดรุนแรงร่วมกับระบบขับถ่ายแปรปรวน อาจเป็น ลำไส้ใหญ่อักเสบ
- อาการร่วม หากปวดหลัง มีไข้ หนาวสั่น ปัสสาวะขุ่น เป็นสัญญาณของ กรวยไตอักเสบ และเช่นเดียวกัน หากคลำพบก้อนเนื้อในบริเวณนี้ ควรรีบไปพบแพทย์โดยเร็ว
7. ปวดบริเวณท้องน้อยขวา
ท้องน้อยขวาเป็นจุดศูนย์รวมของ ไส้ติ่ง ท่อไต และปีกมดลูก (ในผู้หญิง)
- อาการที่พบ หากปวดเสียดตลอดเวลาและก้อนเนื้อตรงนั้นกดแล้วเจ็บปวดรุนแรง สันนิษฐานได้ว่าคือ ไส้ติ่งอักเสบ แต่หากมีอาการปวดเกร็งเป็นระยะและร้าวลงมาที่ต้นขา จะเป็นสัญญาณของระบบไตและท่อไต
- ความเสี่ยงในผู้หญิง หากมีอาการปวดท้องน้อยขวา ร่วมกับมีไข้สูง หนาวสั่น และมีตกขาวผิดปกติ มักเกิดจาก ปีกมดลูกอักเสบ หากลองคลำแล้วพบก้อน ห้ามปล่อยทิ้งไว้เด็ดขาด
8. ปวดบริเวณท้องน้อยตรงกลาง
ท้องน้อยเป็นตำแหน่งของ กระเพาะปัสสาวะ และมดลูก
- อาการที่พบ หากปวดท้องน้อยเวลาปัสสาวะ ปัสสาวะแสบขัด หรือถ่ายกะปริบกะปรอย มักเป็นอาการของ กระเพาะปัสสาวะอักเสบ หรือ นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ
- ความเสี่ยงในผู้หญิง หากปวดเกร็งรุนแรงเวลามีประจำเดือน หรือในผู้หญิงที่แต่งงานแล้วไม่มีลูก แต่มีอาการปวดท้องน้อยแบบเรื้อรัง อาจเป็นสัญญาณของ ความผิดปกติของมดลูก เช่น ช็อกโกแลตซีสต์ หรือเนื้องอกมดลูก
9. ปวดบริเวณท้องน้อยซ้าย
ท้องน้อยซ้าย เป็นตำแหน่งของ ปีกมดลูก (ในผู้หญิง) และท่อไต รวมถึงลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย
- อาการที่พบ ปวดเกร็งร้าวลงต้นขาอาจเป็น นิ่วในท่อไต ปวดมีไข้ หนาวสั่น มีตกขาว อาจเป็น มดลูกอักเสบ
- สัญญาณเตือนมะเร็ง หากมีอาการปวดท้องน้อยซ้าย ร่วมกับพฤติกรรมการขับถ่ายที่ผิดปกติ เช่น ท้องผูกเป็นประจำ ท้องผูกสลับท้องเสีย และเมื่อคลำดูแล้ว เจอเนื้อก้อนแข็ง มีความเสี่ยงสูงมากที่จะเป็น เนื้องอกในลำไส้ หรือพัฒนาไปเป็น มะเร็งลำไส้ใหญ่ ในอนาคต
อาการร่วมอันตราย ปวดท้องแบบไหนต้องไปหาหมอทันที?
หากคุณหรือคนใกล้ชิดมี อาการปวดท้อง ควบคู่กับอาการเตือนภัยดังต่อไปนี้ ไม่ควรรอให้หายเอง และไม่ควรซื้อยาทานเองเด็ดขาด เพราะอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
- ปวดนานมากกว่า 6 ชั่วโมง แล้วอาการมีแต่ทรงกับทรุด หรือรุนแรงมากขึ้น
- ปวดจนกินอาหารไม่ได้ ร่างกายอ่อนเพลียอย่างเห็นได้ชัด
- ปวดท้องและอาเจียนอย่างรุนแรง มากกว่า 3-4 ครั้งขึ้นไป
- ปวดท้องมากขึ้นเมื่อมีการขยับตัว เดิน หรือไอจาม (เสี่ยงต่อภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบ)
- ปวดเสียวรุนแรงที่บริเวณท้องน้อยด้านขวา (สัญญาณชัดเจนของไส้ติ่งอักเสบ)
- ปวดท้องรุนแรงจนนอนไม่ได้ สะดุ้งตื่นกลางดึกเพราะความเจ็บปวด
- ปวดท้องร่วมกับมีเลือดออกจากช่องคลอด ในสตรีที่ไม่ได้อยู่ในช่วงรอบเดือนปกติ
- ปวดท้องและมีไข้ร่วมด้วย บ่งบอกถึงภาวะติดเชื้ออักเสบภายในช่องท้อง
การเข้าพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยโรคอย่างทันท่วงที ไม่เพียงแต่ช่วยลดความทรมานจากอาการปวด แต่ยังช่วยให้รับการรักษาได้ตรงจุด และเพิ่มโอกาสความสำเร็จในการรักษาให้หายขาดได้มากยิ่งขึ้น
อาการปวดท้องไม่ใช่เรื่องธรรมดาที่คุณจะมองข้ามได้อีกต่อไป หากคุณพบสัญญาณเตือนหรือมีอาการปวดร่วมที่รุนแรง อย่ารีรอที่จะไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด
ช่องทางการนัดหมายและสอบถามรายละเอียด
- Facebook Fanpage: Nakornthon 2 Hospital
- LINE Official: @nakornthon2
- โทร: 02-898-9999
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการปวดท้อง (FAQs)
Q: ปวดท้องรอบสะดือแล้วย้ายไปปวดท้องน้อยด้านขวา คืออาการของโรคอะไร?
A: เป็นอาการเริ่มต้นที่ชัดเจนของ โรคไส้ติ่งอักเสบ ครับ โดยระยะแรกจะปวดบิดเป็นพักๆ รอบสะดือคล้ายท้องเสีย จากนั้นอาการปวดจะย้ายลงไปที่ท้องน้อยด้านขวาและปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งจำเป็นต้องรีบไปพบแพทย์เพื่อผ่าตัดด่วน
Q: อาการปวดท้องใต้ชายโครงขวาหลังทานอาหารมันๆ เสี่ยงเป็นโรคอะไร?
A: เสี่ยงต่อการเป็น โรคนิ่วในถุงน้ำดี เนื่องจากถุงน้ำดีต้องทำงานหนักเพื่อย่อยไขมัน หากมีนิ่วอุดตันจะทำให้ปวดบิดรุนแรงใต้ชายโครงขวาหรือลิ้นปี่ และอาจปวดร้าวไปถึงหลังหรือไหล่ขวาได้
Q: ปวดบั้นเอวร่วมกับมีไข้ หนาวสั่น และปัสสาวะขุ่น เกิดจากอะไร?
A: อาการนี้บ่งบอกถึงภาวะ กรวยไตอักเสบ หรือมีการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะและไต ซึ่งเป็นภาวะอันตรายที่ต้องได้รับยาปฏิชีวนะและการดูแลจากแพทย์อย่างใกล้ชิด ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้เด็ดขาด
