อุบัติเหตุอย่างแผลไฟไหม้หรือน้ำร้อนลวกเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ทุกเมื่อในชีวิตประจำวัน ซึ่งหากเกิดขึ้นแล้วอาจส่งผลเสียต่อผิวหนังหรือเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังได้หลายระดับ การเรียนรู้วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อให้เราสามารถรับมือกับเหตุการณ์ได้อย่างมีสติและถูกต้อง ช่วยลดความรุนแรงของบาดแผลก่อนถึงมือแพทย์ และหลีกเลี่ยงการรักษาแบบผิดวิธีตามความเชื่อเดิมที่อาจทำให้แผลติดเชื้อได้
การปฐมพยาบาลเบื้องต้น
เมื่อเกิดเหตุไฟไหม้หรือน้ำร้อนลวก ให้ปฏิบัติตามขั้นตอนดังนี้
- รีบถอดเสื้อผ้าหรือเครื่องประดับที่เป็นโลหะซึ่งมีความร้อนอยู่ออก
- หากเสื้อผ้าติดกับบาดแผล ห้ามพยายามดึงออกด้วยตนเองเด็ดขาด
- ลดอุณหภูมิผิวหนังโดยการเปิดน้ำให้ไหลผ่านบริเวณที่ไหม้
- ห้ามเจาะตุ่มพุพองที่เกิดขึ้นบนผิวหนัง
- ข้อควรระวัง ห้ามใช้ยาสีฟัน น้ำแข็ง หรือน้ำปลาทาแผลตามความเชื่อเดิม ๆ
ระดับความรุนแรงของบาดแผล
บาดแผลแบ่งออกเป็น 3 ระดับ ตามความลึกและความกว้างของเนื้อเยื่อที่ถูกทำลาย
- ระดับที่หนึ่ง ผิวหนังด้านนอกไหม้ มีอาการแดง แห้ง และเจ็บปวด แต่ยังไม่มีตุ่มพุพอง
- ระดับที่สอง ไหม้ถึงเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังบางส่วน ผิวหนังจะเปียกชื้น แดง มีตุ่มพุพอง และเจ็บปวด
- ระดับที่สาม ไหม้ลึกถึงชั้นเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังทั้งหมด ผิวหนังจะไหม้เกรียมหรือซีดขาว หดตึง และไม่มีความรู้สึกเจ็บปวด
ขั้นตอนการรักษาเมื่อถึงโรงพยาบาล
เมื่อผู้ป่วยถึงมือแพทย์ จะมีกระบวนการรักษาดังนี้:
- ทำความสะอาดบาดแผลด้วยน้ำเกลือ
- ทาแผลด้วยครีม silver sulfadiazine
- ให้ยาแก้ปวด และให้ยาปฏิชีวนะเฉพาะในกรณีที่จำเป็นเท่านั้น
ทั้งนี้ แพทย์อาจพิจารณาให้ผู้ป่วยพักรักษาตัวในโรงพยาบาล หากแผลมีบริเวณกว้าง เป็นเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุ หรือเกิดจากไฟฟ้าแรงสูง รวมถึงผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ง่าย
สิ่งสำคัญที่สุดเมื่อเกิดอุบัติเหตุไฟไหม้หรือน้ำร้อนลวก คือการมีสติและรีบปฐมพยาบาลด้วยการลดอุณหภูมิแผลด้วยน้ำสะอาด และต้องหยุดใช้สิ่งของใกล้ตัวอย่างยาสีฟันหรือน้ำปลาทาแผลโดยเด็ดขาด หากประเมินแล้วบาดแผลมีความรุนแรง มีบริเวณกว้าง หรือเกิดขึ้นกับกลุ่มเสี่ยง ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่ถูกต้องทันที
ช่องทางการนัดหมายและสอบถามรายละเอียด
- Facebook Fanpage: Nakornthon 2 Hospital
- LINE Official: @nakornthon2
- โทร: 02-898-9999
คำถามที่พบบ่อย (FAQs)
Q: ทำไมห้ามใช้ยาสีฟันหรือน้ำปลาทาแผลไฟไหม้?
A: เพราะเป็นวิธีที่ไม่ถูกต้องตามหลักการแพทย์และอาจทำให้แผลสกปรกหรือติดเชื้อได้ง่ายขึ้น ควรใช้วิธีเปิดน้ำสะอาดให้ไหลผ่านเพื่อลดความร้อนแทน
Q: หากมีตุ่มพุพองขึ้นมา ควรเจาะออกหรือไม่?
A: ไม่ควรเจาะตุ่มพุพองด้วยตนเองเด็ดขาด เพราะอาจนำไปสู่การติดเชื้อได้
Q: แผลระดับไหนที่ถือว่ารุนแรงที่สุด?
A: ระดับที่สาม เนื่องจากเป็นการไหม้ลึกถึงชั้นเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังทั้งหมด ผิวหนังจะไหม้เกรียมและหดตึง
