เด็กเล็กถือเป็นวัยที่บอบบางและต้องการการดูแลใส่ใจเป็นพิเศษ ไม่แปลกเลยที่คุณแม่หลายคนจะคอยปกป้องลูกน้อยอย่างดีที่สุด บางครอบครัวถึงขั้นที่ไม่ว่าจะหยิบจับสิ่งใดก็ต้องเช็ดด้วยทิชชู่เปียกหรือใช้น้ำยาฆ่าเชื้อก่อนเสมอ เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกาย เพราะเชื้อโรคเหล่านี้อาจนำไปสู่อาการท้องร่วงหรือท้องเสียได้ โดยเฉพาะในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี แต่คุณแม่ทราบหรือไม่ว่า หากลูกน้อยมีอาการท้องเสียควรรับมืออย่างไร? และเมื่อไรที่ถือว่าอาการรุนแรงจนต้องรีบพาไปพบแพทย์? ไปหาคำตอบกัน
โรคท้องเสียในเด็ก คืออะไร
โรคท้องเสียในเด็ก (Diarrhea in children) คือ ภาวะที่เด็กถ่ายอุจจาระเหลวตั้งแต่ 3 ครั้งต่อวันขึ้นไป หรือถ่ายมีมูกเลือดอย่างน้อย 1 ครั้งต่อวัน สาเหตุหลักมักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส หรือพยาธิ ที่เข้าสู่ร่างกายผ่านอาหารหรือเครื่องดื่มที่ปนเปื้อนเชื้อโรค หากมีการถ่ายบ่อยติดต่อกันหลายครั้ง อาจทำให้เด็กสูญเสียน้ำและเกลือแร่ในระยะเริ่มต้น และเสี่ยงต่อการขาดสารอาหารในระยะต่อมาได้
เด็กที่มีภาวะขาดน้ำจะสังเกตได้จากอาการ เช่น งอแง กระสับกระส่าย กระหายน้ำผิดปกติ เซื่องซึม เบ้าตาลึก กระหม่อมบุ๋ม ร้องไห้ไม่มีน้ำตา ริมฝีปากและลิ้นแห้ง ผิวหนังขาดความชุ่มชื้น และมีปัสสาวะน้อยลง
อาการสำคัญที่ต้องมาพบแพทย์
- มีภาวะขาดน้ำ เช่น กระหม่อมบุ๋ม เบ้าตาลึก ซึมลง ปัสสาวะน้อย
- ถ่ายอุจจาระมากกว่า 10 ครั้งต่อวัน หรือถ่ายเป็นมูกเลือด
- อาเจียนบ่อย ป้อนน้ำเกลือไม่ได้ หรือยังอ่อนเพลียแม้ดื่มได้
- มีไข้สูง ชัก ท้องอืด หายใจหอบ
การรักษาโรคท้องเสียในเด็ก
หลักในการรักษาโรคท้องเสียในเด็ก แพทย์จะประเมินภาวะขาดน้ำเพื่อให้สารน้ำทดแทนและยารักษาตามอาการ หากเด็กสามารถรับประทานได้ อาจให้ยาผงเกลือแร่ (ORS) รับประทานที่บ้าน แต่ถ้าอาเจียนมาก หรือขาดน้ำระดับปานกลางถึงมาก แพทย์จะให้น้ำเกลือทางหลอดเลือดดำเพื่อรักษาภาวะขาดน้ำและปรับสมดุลเกลือแร่ในเลือด
การรักษาตามอาการ เช่น ให้ยาลดไข้ (พาราเซตามอล) พร้อมเช็ดตัว, ยาแก้อาเจียน, ยาลดการบีบตัวของลำไส้หากปวดท้อง, ทายาซิงค์เพส (Zinc paste) รอบทวารหากผิวหนังแดงจากอุจจาระเป็นกรด ส่วนการใช้ยาปฏิชีวนะ (Antibiotics) จะพิจารณาเป็นราย ๆ ไป เช่น การติดเชื้ออหิวาต์ เชื้อบิด หรือพยาธิบางชนิด
การป้องกันโรคท้องเสียในเด็ก
- รับประทานอาหารที่สุกสะอาด ไม่มีแมลงวันตอม
- เก็บอาหารในตู้เย็นและอุ่นให้ร้อนก่อนรับประทาน
- ล้างผักผลไม้ให้สะอาดก่อนรับประทาน
- กำจัดขยะมูลฝอยเพื่อไม่ให้เป็นแหล่งเพาะพันธุ์แมลงวัน
- ถ่ายอุจจาระลงในส้วมที่ถูกสุขลักษณะ
- ผู้ดูแลควรล้างมือก่อนปรุงอาหาร รับประทานอาหาร และหลังใช้ห้องน้ำหรือเปลี่ยนผ้าอ้อม
- สอนเด็กให้ล้างมือบ่อย ๆ โดยเฉพาะก่อนกินอาหารและหลังใช้ห้องน้ำ
- การให้วัคซีน: ปัจจุบันมีวัคซีนป้องกันโรคท้องเสียจากเชื้อโรต้า ช่วยลดความรุนแรงของโรคได้
โรคท้องร่วง ท้องเสียในเด็กมักมีสาเหตุจากการติดเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสที่พบได้ทั่วไปในสิ่งแวดล้อม เด็กเล็กมักชอบหยิบสิ่งของเข้าปาก จึงมีโอกาสรับเชื้อจากของเล่นที่ปนเปื้อน หรือจากอาหารที่ไม่สะอาดได้ง่าย ดังนั้นการดูแลเรื่องความสะอาดและสุขอนามัยจึงเป็นสิ่งสำคัญที่คุณพ่อคุณแม่ไม่ควรมองข้าม
ช่องทางการนัดหมายและสอบถามรายละเอียด
- Facebook Fanpage: Nakornthon 2 Hospital
- LINE Official: @nakornthon2
- โทร: 02-898-9999
